Wyznaczenie miejsca dla palących w firmie pomaga uporządkować przestrzeń wokół biura, hali lub zakładu przemysłowego i ograniczyć palenie przy wejściach do budynku. Dobrze zaprojektowana palarnia zewnętrzna powinna jednak uwzględniać nie tylko komfort użytkowników, ale również BHP, ochronę przeciwpożarową, lokalizację oraz sposób zagospodarowania terenu.
Czy pracodawca musi mieć palarnię? Co mówią przepisy?
Przepisy zabraniają palenia wyrobów tytoniowych, papierosów elektronicznych i wyrobów nowatorskich w pomieszczeniach zakładów pracy. Jednocześnie pracodawca nie ma obowiązku tworzenia palarni. Może natomiast zdecydować o wyznaczeniu takiego miejsca.
Warto przy tym rozróżnić dwa pojęcia. Palarnia w rozumieniu ustawy to wyodrębnione konstrukcyjnie pomieszczenie, odpowiednio oznaczone i wyposażone w wentylację mechaniczną lub system filtracyjny zapobiegający przedostawaniu się dymu do innych pomieszczeń. Zewnętrzna wiata dla palaczy nie jest takim pomieszczeniem. Jest wydzieloną strefą na otwartej przestrzeni, którą firma może zorganizować dla pracowników.
Palarnia wewnętrzna vs wiata zewnętrzna: co wybrać?
Palarnia wewnętrzna wymaga odpowiedniego wydzielenia, oznakowania oraz skutecznej wentylacji. Z tego względu w wielu obiektach prostszym rozwiązaniem organizacyjnym jest palarnia zewnętrzna.
Wiata chroni użytkowników przed deszczem, śniegiem i wiatrem, a jednocześnie pozwala przenieść palenie poza budynek. Nie wymaga stosowania mechanicznej wentylacji właściwej dla zamkniętej palarni. Jest to rozwiązanie praktyczne szczególnie przy biurowcach, halach produkcyjnych, magazynach i większych zakładach pracy.
Gdzie postawić wiatę palarnię? Odległość od okien i drzwi
Przepisy dotyczące zakładów pracy nie ustanawiają ogólnej zasady, zgodnie z którą każda zewnętrzna palarnia musi znajdować się dokładnie 10 m od okien i drzwi. Taką wartość można jednak przyjąć jako konserwatywną dobrą praktykę przy planowaniu strefy, jeżeli pozwala na to układ działki.
Najważniejsze jest takie usytuowanie miejsca dla palących w firmie, aby dym nie przedostawał się do pomieszczeń i nie narażał osób niepalących. Wiaty nie należy lokalizować przy głównym wejściu, drogach ewakuacyjnych, urządzeniach przeciwpożarowych ani w miejscu kolidującym z intensywnym ruchem pieszym. Szczególną uwagę warto zwrócić na czerpnie instalacji wentylacyjnej.
Checklista lokalizacji
Przed montażem warto sprawdzić, czy:
-
dym nie będzie kierowany w stronę okien, drzwi i czerpni powietrza,
-
wiata znajduje się poza drogą ewakuacyjną,
-
dostęp do hydrantów i pozostałego sprzętu ppoż. pozostaje swobodny,
-
dojście do wiaty jest bezpieczne także jesienią i zimą,
-
lokalizacja nie zmusza osób niepalących do przechodzenia przez strefę zadymienia.
Ile miejsca potrzeba na zewnętrzną strefę dla palących?
Spotykane w starszych wymaganiach dotyczących palarni wartości 0,1 m² na pracownika najliczniejszej zmiany oraz minimum 4 m² powierzchni pomieszczenia odnosiły się do palarni wewnętrznych. Nie należy traktować ich jako aktualnego ustawowego minimum dla zewnętrznej wiaty. Mogą natomiast stanowić punkt odniesienia przy planowaniu przestrzeni.
W praktyce ważniejsza jest liczba osób korzystających z miejsca jednocześnie. Dla około 5–10 użytkowników można rozważyć wiatę o długości około 2,5–3 m. Przy 10–20 osobach wygodniejsza może być konstrukcja 4–5 m. W dużym zakładzie rozwiązaniem może być wiata 5–6 m albo kilka mniejszych stref zlokalizowanych przy różnych częściach obiektu.
Jak powinno wyglądać wyposażenie palarni zewnętrznej?
Podstawą jest zadaszenie oraz konstrukcja odporna na warunki atmosferyczne. W praktyce stosuje się stalowe wiaty z osłonami wykonanymi między innymi z poliwęglanu lub szkła hartowanego.
W strefie warto przewidzieć ławkę, popielniczkę lub koszopopielnicę, kosz na odpady oraz czytelne oznakowanie. Dodatkowym wyposażeniem mogą być osłony boczne i oświetlenie. W pobliżu można również zaplanować stojaki rowerowe, jeżeli odpowiada to sposobowi zagospodarowania terenu firmy.
Tak zorganizowana strefa ogranicza liczbę niedopałków przy wejściach, ułatwia utrzymanie porządku i pozwala wyraźnie oddzielić miejsce palenia od pozostałej przestrzeni użytkowej.
Formalności: pozwolenia, zgłoszenie budowy i wymagania BHP
Nie każdą wiatę można automatycznie uznać za obiekt małej architektury. Kwalifikacja konstrukcji i związane z nią formalności zależą między innymi od jej wymiarów, konstrukcji, sposobu posadowienia i lokalizacji. Przed realizacją należy więc sprawdzić, czy w konkretnym przypadku wymagane jest zgłoszenie budowy, pozwolenie albo czy inwestycja może zostać wykonana bez tych procedur.
Z punktu widzenia BHP istotne są przede wszystkim stabilne zamocowanie konstrukcji, bezpieczne i równe podłoże, ograniczenie ryzyka poślizgnięcia oraz brak przeszkód na dojściu. Jeśli wiata dla palaczy będzie użytkowana po zmroku, warto zapewnić odpowiednie oświetlenie.
Przykładowe rozwiązania z oferty Artbud
Dobór konstrukcji powinien wynikać z liczby użytkowników oraz charakteru obiektu. Przykładem rozwiązania modułowego jest wiata OMEGA 3, dostępna w różnych konfiguracjach. Ma stalową konstrukcję malowaną proszkowo, dach z poliwęglanu o grubości 6 mm i ściany z poliwęglanu 8 mm. Standardowo wyposażona jest w ławkę, a dodatkowo można zastosować kosz z popielniczką oraz oznakowanie palarni. Modułowa budowa pozwala dopasować jej wielkość do dostępnej przestrzeni.
Inną opcją jest palarnia zewnętrzna ZEFIR. Konstrukcja wykonana jest ze stali cynkowanej, ściany ze szkła hartowanego 8 mm, a płaski dach z blachy trapezowej. Standardowym elementem jest drewniana ławka. Tego rodzaju bardziej zabudowana wiata może sprawdzić się przy biurowcach i w reprezentacyjnych częściach terenów firmowych.
W mniejszej firmie priorytetem może być kompaktowa konstrukcja z ławką i koszopopielnicą. Przy hali lub dużym zakładzie przemysłowym większe znaczenie ma modułowość oraz możliwość obsługi większej liczby pracowników podczas przerw.
Checklista: czy Twoja palarnia zewnętrzna jest OK?
Przed oddaniem strefy do użytkowania warto sprawdzić:
-
czy zachowano możliwie dużą odległość od okien i drzwi oraz czerpni wentylacyjnych,
-
czy wiata nie blokuje dróg ewakuacyjnych i dostępu do sprzętu ppoż.,
-
czy zapewniono zadaszenie, ławkę, popielniczkę lub koszopopielnicę i kosz,
-
czy nawierzchnia jest równa, stabilna i nie stwarza ryzyka poślizgnięcia,
-
czy zastosowano czytelne oznakowanie miejsca dla palących,
-
czy wokół wiaty nie gromadzą się niedopałki i odpady,
-
czy strefa ma odpowiednie oświetlenie, jeśli jest użytkowana po zmroku.
Najczęstsze pytania o palarnię zewnętrzną w firmie
Czy pracodawca musi zapewnić palarnię dla pracowników?
Nie, pracodawca nie ma obowiązku tworzenia palarni. Przepisy zabraniają palenia w pomieszczeniach zakładów pracy, ale właściciel lub zarządzający może wyznaczyć palarnię. Firma może również określić zasady dotyczące palenia na swoim terenie.
Czy wiata dla palaczy jest palarnią w rozumieniu przepisów?
Nie każda wiata dla palaczy jest palarnią w rozumieniu ustawy. Ustawowa definicja palarni dotyczy wyodrębnionego konstrukcyjnie pomieszczenia, odpowiednio oznaczonego i wyposażonego w wentylację mechaniczną lub system filtracyjny. Zewnętrzna wiata jest natomiast sposobem organizacji wydzielonego miejsca dla palących na otwartej przestrzeni.
Jak daleko od budynku powinna znajdować się palarnia zewnętrzna?
Nie ma jednej ogólnej odległości od budynku, która obowiązywałaby każdą zewnętrzną wiatę dla palaczy przy zakładzie pracy. Lokalizację należy dobrać tak, aby ograniczyć przedostawanie się dymu do budynku i nie utrudniać komunikacji. Szczególną uwagę warto zwrócić na wejścia, okna, czerpnie wentylacyjne oraz drogi ewakuacyjne.
Co powinno znaleźć się w palarni zewnętrznej?
Praktyczne wyposażenie palarni zewnętrznej obejmuje przede wszystkim zadaszenie, popielniczkę lub koszopopielnicę oraz czytelne oznakowanie. W zależności od konstrukcji można przewidzieć również ławkę, osłony boczne, kosz na odpady i oświetlenie. Wyposażenie warto dopasować do liczby użytkowników i miejsca ustawienia wiaty.
Gdzie najlepiej ustawić wiatę dla palaczy przy firmie?
Wiatę warto ustawić poza głównym ciągiem komunikacyjnym i w miejscu ograniczającym kontakt osób niepalących z dymem. Przy wyborze lokalizacji należy uwzględnić wejścia, okna, czerpnie powietrza, drogi ewakuacyjne oraz dostęp do urządzeń przeciwpożarowych. Dojście do strefy powinno być również bezpieczne po zmroku i w okresie zimowym.
Jak dobrać wielkość palarni zewnętrznej?
Wielkość wiaty najlepiej dopasować do liczby osób, które mogą korzystać z niej jednocześnie, oraz dostępnego miejsca. W małej firmie wystarczająca może być kompaktowa konstrukcja, natomiast przy hali, magazynie lub dużym zakładzie warto rozważyć większą wiatę albo kilka oddzielnych stref dla palących.
Dobrze zaplanowana palarnia zewnętrzna nie sprowadza się więc do ustawienia wiaty w dowolnym miejscu przed budynkiem. Lokalizacja, bezpieczne dojście, właściwe wyposażenie, popielniczka, oznakowanie i dopasowanie wielkości konstrukcji do liczby użytkowników pozwalają stworzyć uporządkowane miejsce dla palących w firmie, które nie koliduje z organizacją pracy i zasadami BHP.